CÁI ĐẸP CỦA NHÀ GIÁO
Nghề nhà giáo chỉ thật sự đẹp nếu mục
đích của nó là không ngừng tạo nên cái đẹp lớn lao hơn nữa ở chính học sinh của
mình.Cái đẹp này nhiều khi rất lâu dài mới thể hiện ra được.
Cái đẹp của nhà giáo nếu thật sự là
cái đẹp thì cũng như mọi cái đẹp khác ,nó dễ làm cho người ta say mê,thích
thú.Hoàn cảnh khó khăn,cái đẹp của nhà giáo lại càng thể hiện rõ nét hơn.
Nếu bạn dạy giỏi ,học sinh bạn được
điểm cao,thi đỗ nhiều thì hành động của bạn cũng có thể gọi là đẹp.Bạn sẽ được
tiếng là thầy giáo giỏi.Nhưng vì bạn cứ tiếp tục giảng những bài học ấy,cũng
với tất cả câu nói ,những thủ thuật và kỹ thuật ấy để giúp cho học sinh giải
được một bài toán viết được một bài văn hay, tháng này qua tháng khác,năm này
qua năm khác nhằm mục đích tối hậu là giúp cho học sinh thi đậu cao và nhiều
thì hành động của bạn thật đáng khen ngợi nhưng tôi e rằng chưa đủ .Truyền thụ
kiến thức với việc dạy học sinh thi đỗ không phải là một mà ngay đến việc
truyền thụ kiến thức cũng không phải là mục đích duy nhất và tối hậu thư của
giáo dục.Bạn có thể thõa mãn và hãnh diện thật đấy ,bạn có thể được khen ngợi
và trong một số trường hợp trở nên giàu có.Nhưng nếu biết rằng những thành quả
ấy có thể làm cho bạn say mênghề giáo thì riêng tôi không dám tin là có thật.
Nhưng say mê một nghề nghiệp không phải là dễ,nhất là một nghề mà bản chất của
nó không nhằm đem đến danh vọng và lợi nhuận vật chất cho người hành nghề.Nếu
giáo dục là một sự vận động không ngừng để tiến tới ( chữ không bao giờ đứng
yên hay lùi lại ) thì cái đẹp của giáo dục nói chung và của nguời thầy nói
riêng cũng phải biến đổi theo cùng một nhịp.Thế cho nên tôi nghĩ rằng muốn say
mê nghề giáo ,người thầy phải luôn đi tìm cái mới trong kiến thức trong chuyên
môn nghề nghiệp trong tâm hồncủa mình để tạo nên cái mới trong từng học sinh và
từ đó ta hy vọng đóng góp vào xây dựng cái mới cho dân tộc tương lai.
Chính người thầy bằng sự học hỏi
không ngừng bằng sự sáng tạo bằng lòng can đảm vượt qua mọi khó khăn để thực
hiện cái mới cho kỳ được.Dù cho chương trình học,hệ thống trường học,sách vở
,phương tiện giảng dạy …. Có thể đổi mới cách nào chăng nữa thì việc thực hiện
trực tiếp công tác giáo dục con người vẫn luôn nằm trong tầm tay quyết định của
người thầy giáo .Không một người nào ,một cơ quan nào có thể kiểm soát công tác
giáo dục.Công tác giáo dục của người thầy giáo bằng chính người ấy tự kiểm soát
lấy mình trong trường học và cái ngoài trường học.
Nhìn nghề nhà giáo trên tổng thể thì
quả là một nghề quá khó và đòi hỏi trách nhiệm quá lớn .Cái khó lớn lao hơn hết
là nhà giáo cũng chỉ là con người bình
thường như bao con người bình thường khác .Xã hội có thể đòi hỏi ở họ quá nhiều
mà không tạo cho họ những điều kiện thực hiện đúng đắn chức năng của mình.Một
điều khó khăn khác nữalà không ai có thể dạy cho thầy giáo tất cả những gì phải
làm trong tương lai phải giải quyết như thế nào cho từng tình huống sư phạm với
từng con người mà người ta có thể trước hết là truyền đạt lại cho họ một tâm
hồn một tư thế sẵn sàng để tiếp thu cái đẹp và sáng tạo cái đẹp.Người ta không
thể truyền thụ cho tất cả nội dung giáo dục và sư phạm mà chỉ có thể đào luyện
cho họ khả năng tự học và phương pháp tự khám phá cái mới.Trong quá trình tự tìm
tòi,nghiên cứu ấy,người ta mới thật sự cảm thấy sự say mê,thích thú của nghề
nghiệp.
Tôi không muốn lặp lại công thức
quen thuộc là người thầy giáo phải yêu nghề, không phải bởi vì tôi cho rằng
quan niệm ấy là sai mà chỉ là nó chưa đủ để nói lên tích cực của nghề giáo.Tôi
chỉ mong muốn nguời ta say mê nghề giáo như nhà khoa học say mê với những phát
minh mới mẽ của mình để đem lại lợi ích nhiều hơn cho nhân loại .Thiết tưởng
trong xã hội hiện đại,chúng ta cần nhiều nhà kho học say mê như vậy hơn là những người được coi là
yêu nghề vì đã sống trong nghề, thỏa mãn với kiến thức xưa củ với kinh nghiệm
quá khứ của mình.
Một nhà giáo có lương tâm, dù già hay
trẻ,phải hướng về tương lai,những tương lai của những thế hệ đang và sẽ được
đặt vào những bàn tay chèo lái của mình.
TS. Dương Thiệu Thống